Biberiye: Aşk ve Kader

Biberiye, yüzlerce yıldır tıbbi kullanımı olan bir bitkidir. Theoprastus ve Dioscorides mide ve karaciğer güçlü bir remedi olduğunu tavsiye ederken, Hipokrat da sebzeler ile birlikte pişirildiğinde karaciğer ve safra problemlerine iyi geldiğini söylemiştir. Galen de sarılık tedavisi için biberiyeyi reçete etmiştir.

Biraz tarih biraz kültür

Aromatik bitkiler arasında en çok bilinen ve kullanılanlar arasında yer alan biberiye, eski dönemlerden bu yana güzel kokusu nedeniyle sabunlar, losyonlar ve kozmetik ürünlerde yer alırken, yemek ve tatlılarda da tercih edilir. Rosmarinus cins ismi, biberiyenin deniz kenarında yetişme eğilimini vurgulayacak şekilde, Latince çiy anlamına gelen ‘ros’ ile deniz anlamına gelen ‘marinus’ kelimelerinin birleşiminden oluşur ve ‘denizden’ anlamında kullanılır. Bu isim aynı zamanda bitkinin soluk okyanus mavisi damlamsı çiçeklerini de temsil eder.

Batı Akdeniz kıyılarına, özellikle İspanya, Güney Fransa, Fas, Tunus ve Portekiz’e özgü olan biberiye, iklim benzerliği nedeniyle Kaliforniya kıyılarında da yetişir.

Eski Mısırlıların favori bitkileri arasında olan ve hanedan mezarlarında bulunan biberiye, Eski Roma’da ve Antik Yunan’da kutsal olarak kabul edilirdi. Bu kültürlerde biberiyenin aşk ve ölümü sembolize ettiğine inanılırdı.

Şaşırtıcı bir biçimde, biberiyenin İngiltere’de tanınması ise 14. yüzyılda gerçekleşir. Bazı kaynaklara o döneme kadar İngiltere’de bilinmeyen biberiye ilk olarak, Kral Edward’ın eşi Kraliçe Philippa’ya Hannaut Kontesi olan annesi tarafından gönderilir, sonrasında da bitkinin ismi bu coğrafyada daha sık duyulmaya başlanır.

Günümüzde, özellikle Avrupa’da cenaze törenlerinde yas tutan kişilerin üzerlerinde biberiye taşımalarına ve tabutun üzerine biberiye serpiştirme geleneğine hâlâ rastlanılır.

Biberiye, yüzlerce yıldır tıbbi kullanımı olan bir bitkidir. Theoprastus ve Dioscorides mide ve karaciğer güçlü bir remedi olduğunu tavsiye ederken, Hipokrat da sebzeler ile birlikte pişirildiğinde karaciğer ve safra problemlerine iyi geldiğini söylemiştir. Galen de sarılık tedavisi için biberiyeyi reçete etmiştir.

Biberiye aynı zamanda, zihin üzerindeki uyarıcı etkileri ve hafıza için destekleri ile bilinir. Hatıraların sembolü olarak kabul edilir. Aşıklar için sadakatin sembolüdür. Düğünlerde, cenaze törenlerinde, ziyafet ve festivallerde ve dini törenlerde tütsü olarak kullanılır. Fransız hastanelerinde hasta odalarında biberiye yakma adeti vardır. Ardıç meyveleri ile birlikte yakılır, bu sayede hem havayı temizlemek hem de enfeksiyonlardan korunmak amaçlanır.

Biberiye eski zamanlardan beri, tonik, uyarıcı ve dispepside karminatif olarak, karın ağrılarında, baş ağrılarında, soğuk algınlıklarında ve sinirsel gerginliklerde kullanılır. Aynı zamanda romatizmal rahatsızlıklarda ve dolaşım problemlerinde de tercih edilir.

Biberiye kemotipleri çeşitlilik gösterir:

  • Rosmarinus officinalis CT cineole
  • Rosmarinus officinalis CT camphor
  • Rosmarinus officinalis CT verbenone
  • Rosmarinus officinalis CT bornyl acetate
  • Rosmarinus officinalis CT borneol
  • Rosmarinus officinalis CT myrcene

Aromaterapide kullanımı

Geleneksel kullanım ve uygulamalar

Biberiye eski zamanlardan beri; tonik, uyarıcı, ve karminatif özellikleri nedenyle dispepsi, karın ağrıları ve sinirsel gerilimlerde kullanılır. Rubefasyan ve uyarıcıdır;  saç dökülme ve kas/ eklem ağrılarında hazırlanan formüllerde yer alır. 

  • Kalp ve damar sistemi (kalp toniği, kalp yorgunluğu, çarpıntı, düşük kan basıncı ve ekstremitelerdeki dolaşım problemleri)
  • Sindirim sistemi (dijestif ve gastrointestinal uyarıcı)
  • Karaciğer toniği (karaciğer ve safra)
  • Kas ve iskelet sistemi (ağrı, enflamasyon, artrit)
  • Sinir sistemi ( SSS uyarıcısı, konsantrasyon eksikliği ve sinirlilik)
  • Ruh (motivasyon kaybı, düşük konsantrasyon ve odaklanma, depresyon)
  • Solunum sistemi (tıkanıklık, bronşit, astım, sinüzit)
  • Cilt bakımı (saç dökülmesi)

Klinik çalışmalar ile konfirme edilen etkiler

Antifungal, karminatif, sefalik, sindirim düzenleyici, hepatoprotektif, nervin, tonik.

Ana bileşenler

  • A-pinene
  • B-pinene
  • borneol
  • bornyl acetate
  • camphene
  • camphor
  • B-camphene
  • camphor
  • 1,8 cineole
  • limonene
  • myrcene
  • a-terpineol
  • verbenone

Güvenli kullanım
Hamilelik döneminde ve epilepsi hastalarında kullanılmaz. Kafur içeriği nedeniyle nörotoksik olabilir. Bebek ve 7 yaş altındaki çocuklarda ve yüze yakın bölgelerde kullanımı önerilemez.

Referanslar

  • Hay IC et al. Randomized trial of aromatherapy. Successful treatment of alopecia areata. Archives of Dermatology, 1998; 134(11): 1349-1352. Cited in Quintessential Aromatics database, 2013.
  • Ozmen I et al. Efficacy of aromatherapy in the treatment of localized alopecia areata: a double-blind placebo controlled study. Gulhane Medical Journal, 2015; 57: 233-236. Cited in Quintessential Aromatics database, 2013.
  • Botanical.com
  • Cabi.org
  • Rebecca L. Johnson, Steven Foster, Tieraona Low Dog, David Kiefer, National Geographic Şifalı Bitkiler Ansiklopedisi
  • Tisserand, R. and Young, R. (2014) Essential Oil Safety 2nd Edition. Edinburgh: Churchill Livingstone
  • Mojay, G. (1997) Aromatherapy for Healing the Spirit. London: Gaia Books Limited
  • Dropsmith

Paylaş:

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on pinterest
Pinterest
Share on linkedin
LinkedIn